جرایم مالیاتی

در این مقاله شرکت حسابداری و مالیاتی تیوان قصد دارد تا شما را با جرایم مالیاتی آشنا کند.

امروزه با وجود پیشرفت​های حاصل شده در جوامع بشری، همچنان شاهد فرار مالیاتی و تخلف‌های ناشی از پرداخت نکردن مالیات و در نتیجه آن، جریمه های مالیاتی هستیم. این بخش یکی از درآمدهای اصلی دولت در کشورهای مختلف است و حتی در پیشرفته​ترین کشورهای جهان اول، روی این منبع درآمدی حساب ویژه​ای باز می​شود. مبالغ دریافت شده در صورت استفاده عادلانه، باید صرف هزینه​های عمومی یا هزینه​های جاری دولت شود تا پیشرفت و توسعه را در بخش​های مختلف کشور به همراه بیاورد.

فرار مالیاتی یا Tax Evasion و اجتناب مالیاتی یا Tax Avoidance، دو موضوع  مورد بحث در رابطه با نظام مالیاتی است که دولت​ها همواره با آن درگیر هستند و افراد زیادی به روش‌های مختلف از اجرای قانون و دادن مالیات امتناع می​کنند که شاید جریمه های مالیاتی فراوانی را به دنبال داشته باشد.

در مورد فرار مالیاتی و اجتناب از آن، باید در نظر داشت این دو موضوع با هم تفاوت دارند. فرار مالیاتی امری غیرقانونی برای زیر پا گذاشتن قانون است در حالی که در اجتناب مالیاتی، افراد یا شرکت​ها، درصدد یافتن حفره​های قانونی برای پرداخت نکردن آن هستند.

در این بین، وجود قانون شفاف، کامل و جامع با جریمه های مالیاتی بازدارنده، همچنین نظارت صحیح و محکم روی اجرای آن، چیزی است که از تخلف‌های قانونی و روش‌های مختلف زیر پا گذاشتن قانون جلوگیری می​کند. بهترین راه برای جلوگیری از تخلف​های صورت گرفته، فرهنگ​سازی و اطمینان دادن به مودیان است. با شفاف​سازی محل خرج درآمدهای به دست آمده از مالیات​ها که برای توسعه بخش​های مختلف کشور است، افراد تشویق به پرداخت آن می​شوند و بسیاری از جریمه​های به وجود آمده کاهش پیدا می​کند.

هر کدام از انواع تخلف‌ها در قانون، جریمه های مالیاتی خود را دارند که در ادامه معرفی می‌شوند.

فرار مالیاتی و انواع آن

هر اقدامی که برای پرداخت نکردن یا پرداخت کمتر مالیات اموال یا دارایی​ها انجام شود، فرار مالیاتی نام دارد.

برخی از افراد با بیشتر جلوه دادن هزینه​ها و برخی دیگر با دادن اطلاعات اشتباه و غیرواقعی در مورد اموال خود، تلاش در زیر پا گذاشتن قانون دارند.

با توجه به رده​های شغلی مختلف و مالیات​های تعیین شده برای آن‌ها، تخلف‌های موجود و تعدی از قانون نیز، روش‌های جدیدی به خود می‌بیند. اما شفافیت ایجاد شده در قانون جدید که با اعمال جریمه های مالیاتی بازدارنده همراه است، به نسبت زیادی جلوی این‌گونه سوء‌استفاده​ها را گرفته است.

این سوءاستفاده‌ و تخلف‌ها طبق تصویب قانون کشور در سال ۹۴، شامل موارد زیر است:

  • تنظیم دفاتر، اسناد و مدارک غیرواقعی و استفاده از آن
  • پنهان کردن فعالیت​های اقتصادی و درآمدهای آن
  • استفاده از عنوان سایر افراد برای قراردادهای اقتصادی
  • جلوگیری از دسترسی ماموران به اطلاعات صحیح فعالیت​های اقتصادی
  • ارائه نکردن اظهارنامه حداکثر در سه سال متوالی

جریمه های مالیاتی در قانون جدید مالیات های مستقیم

در کشور ایران، دو نوع مالیات وجود دارد؛ یکی مستقیم که روی دارایی​ افراد اعمال می​شوند و دیگری غیرمستقیم که بر محصولات یا خدمات ارائه شده از سوی شرکت​ها تعلق می​گیرد.

با توجه به اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم و تغییر جریمه های مالیاتی که در تیر ماه سال ۹۴ صورت گرفت و بخش​های اجرایی از اول سال ۹۵ ملزم به اجرای آن شدند، تغییراتی برای آسان شدن پرداخت و کاهش معنادار میزان مالیات​ها انجام گرفت.

قانون مذکور یکی از اصلی​ترین حرکت​ها برای جلوگیری از تخلف به روش​های مختلف بود و در آن تعداد جرایم مالیاتی و مجازات آن، دچار تغییر شد که برای نمونه، می​توان اضافه شدن درجه شش تخلف‌ها را نام برد.

هر فردی بنابر مقدار جرم مرتکب شده، مشمول جریمه های مالیاتی می​شود و با قوانین شدید بازدارنده از طرف مراجع قانونی روبرو می​شود.

این تخلف‌ها منجر به بسیاری از محدودیت​های شغلی و اجتماعی می​شوند و حتی در شرایط شدیدتر عواقبی مانند حبس را به دنبال دارند در حالی که می‌توان با یک مشاوره مالیاتی خوب از مشکلات پیش آمده جلوگیری کرد.

جریمه‌های مالیاتی طبق تصویب مجلس به شرح زیر است.

با مراجعه به ماده​های ۱۹۰ الی ۲۰۲ همچنین ماده ۲۱۱ قانون مالیات ​های مستقیم، می​توان فهمید تشویق​ها و جریمه‌ها به چند شکل اعمال می​شوند.

۱ – جریمه تشکیل ندادن پرونده اقتصادی و دریافت نکردن کد اقتصادی

۲ – جریمه تسلیم نکردن اظهارنامه در موعد مقرر

۳ – جریمه نداشتن دفاتر پلمپ یا دفاتر مالی قانونی

 

پیشنهاد میکنیم مقاله دادرسی مالیاتی را نیز مطالعه نمایید.

جریمه های مالیاتی

هر یک از این موارد دارای جریمه های مالیاتی با ضریب خاصی هستند که در ادامه بیان می​شود، گفتنی است بعضی از آن‌ها برای ایجاد بازدارندگی، غیرقابل بخشش هستند.

ماده ۱۹۰ – پرداخت نکردن مالیات در زمان مقرر منجر به جریمه​ای برابر با ۲.۵ درصد به ازای هر ماه خواهد شد. شروع زمان این جریمه، از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت است.

ماده ۱۹۲ – در شرایطی که مودی به دلیل قانون مالیات های مستقیم، ملزم به تسلیم اظهارنامه شود و اقدام به درج اطلاعات غیرواقعی یا کتمان دارایی خود کند، مشمول جریمه غیرقابل بخشش تا ۳۰ درصد مالیات خواهد شد. این میزان از جریمه های مالیاتی در مورد مشمولانی که موضوع این قانون نیستند ۱۰ درصد است.

ماده ۱۹۳ – مودیانی که ملزم به تنظیم و ارائه دفاتر قانونی خود و ارائه ترازنامه و حساب سود​ و زیان هستند اگر تا زمان تعیین شده برای این کار اقدامی نکنند، باید میزان ۲۰ درصد از مالیات کل تعیین شده را به عنوان جریمه متحمل شوند. همچنین تسلیم نکردن ترازنامه یا حساب سود و زیان منجر به منع از معافیت​ها در آن سال مالی خواهد شد.

ماده ۱۹۴ – در صورتی که درآمد خوداظهاری مودی و درآمد مشخص شده قطعی،‌ بیش از ۱۵ درصد اختلاف داشته باشد، علاوه بر تعلق گرفتن جرایم مالیاتی، فرد مورد نظر تا سه سال از هر گونه تسهیلات و بخشودگی​های قانونی منع خواهد شد.

ماده ۱۹۵ – جریمه های مالیاتی تخلف آخرین مدیران شرکت یا مؤسسه قبل از انحلال به دلیل تسلیم نکردن اظهارنامه در زمان مقرر، میزان ۲ درصد سرمایه پرداخت شده در زمان انحلال است. این مقدار در مورد تسلیم اظهارنامه خلاف واقع و نادرست ۱ درصد است.

ماده ۱۹۶ – جریمه مدیران تصفیه در صورت پایبند نبودن به مقررات امور مالیاتی، برابر با ۲۰ درصد مالیات تعیین شده است که از مدیر یا مدیران گرفته می​شود.

ماده ۱۹۷ – افرادی که مکلف به تسلیم صورت و فهرست هزینه​ها یا قراردادها و مشخصات افراد دیگر هستند، در صورتی که وظیفه محول شده را انجام ندهند یا اطلاعات نادرست ارائه کنند، در مورد صورت حقوق​های پرداختی معادل ۲ درصد و در مورد هزینه​ها و قراردادهای پیمانکاری معادل ۱ درصد کل قرارداد متحمل جریمه های مالیاتی خواهند شد. به علاوه این، افراد خاطی باید به صورت تضامنی با مودی نسبت به جبران زیان​های وارد شده به دولت اقدام کنند.

ماده ۱۹۹ – هر فرد حقوقی یا حقیقی که براساس قانون مالیات​های مستقیم، مسئول کسر یا ایصال مالیات مودیان دیگر است، در صورت تخلف از انجام وظایف خود، علاوه بر مسئولیت تضامنی با مودی، مشمول جریمه ۱۰ درصدی مالیات پرداخت نشده و ۲.۵ درصدی از مالیات به ازای هر ماه تأخیر خواهد بود.

ماده ۲۰۰ – در صورت محول کردن مسئولیت مالیاتی به دفاتر اسناد رسمی و انجام ندادن صحیح یا به‌ موقع از طرف آن‌ها ، علاوه بر مسئولیت تضامنی سردفتر با مودی برای مالیات تعیین شده، مقدار ۲۰ درصد جریمه تعلق خواهد گرفت. در صورت تکرار، این جریمه های مالیاتی به صورت شدیدتر خواهد بود که مجازات حبس تعزیری درجه شش را به دنبال دارد.

ماده ۲۰۱ – اگر مودی با استناد به مدارک، ترازنامه یا اظهارنامه‌ای که خلاف واقع تنظیم شده​اند، سعی در کتمان حقیقت کند، همچنین در سه سال متوالی اقدام به تسلیم اظهارنامه نکند، علاوه بر جریمه‌های قانون مالیات های مستقیم، از معافیت​ها و بخشودگی​ها نیز، محروم می​شود.

ماده ۲۰۲ – وزارت امور اقتصادی یا سازمان امور مالیاتی اختیار دارد تا  به عنوان جریمه های مالیاتی از خروج از کشور بدهکارانی که بدهی آنان از موارد عنوان شده زیر بیشتر است، جلوگیری کند.

الف – برای اشخاص حقوقی تولیدی دارای پروانه از مراجع قانونی، میزان بدهی ۲۰ درصد سرمایه ثبت شده یا مبلغ ۵ میلیارد ریال باشد.

ب – برای سایر اشخاص حقوقی یا حقیقی تولیدی، میزان بدهی ۱۰ درصد سرمایه ثبت شده یا مبلغ ۲ میلیارد ریال باشد.

ج – سایر افراد حقیقی که در بندهای الف یا ب ذکر نشده ​اند، در صورتی که بدهی آنان از ۱۰۰ میلیون ریال بیشتر باشد.

تبصره – در صورتی که مودی برای فرار از مالیات اقدام به نقل​ و​انتقال اسناد به اسم همسر یا فرزندان کند، سازمان مربوطه می​تواند به عنوان جریمه های مالیاتی، از طریق مراجع قضایی نسبت به باطل کردن آن اقدام کند.

ماده ۲۱۱ – هر گاه مودی پس از اعلام قطعی میزان مالیات و ابلاغ برگ اجرایی، نسبت به پرداخت آن در زمان مقرر اقدام نکند، به اندازه بدهی مالیاتی و جرایم آن به اضافه ۱۰ درصد بدهی، از اموال وی توقیف خواهد شد.

البته باید گفت علاوه بر این جریمه‌ها، قانون برای افراد خوش​ حساب نیز که در زمان تعیین شده اقدام به پرداخت مالیات شرکت یا مؤسسه خود کرده باشند، تشویق​هایی را پیش​بینی کرده است.

ماده ۱۸۹ – اگر مدارک،‌ ترازنامه و حساب سود و زیان اشخاص حقوقی یا حقیقی طی سه سال متوالی تأیید شده باشد و مالیات متعلق در سال مالی مختص خود بدون مراجعه به هیات حل اختلاف، پرداخت شده باشد، برخلاف اعمال جریمه های مالیاتی به میزان ۵ درصد جایزه خوش حسابی تعلق می‌گیرد. این مقدار، از محل وصولی​های جاری یا پرداخت سال​های بعدی است.

ماده ۱۹۰ – در صورت پرداخت مالیات قبل از سررسید، به ازای هر ماه مقدار ۱ درصد از کل مالیات تعیین شده جایزه خوش​حسابی تعلق خواهد گرفت.

جریمه های مالیاتی درجه شش

براساس قانون مصوب، مجازات درجه شش شامل موارد زیر است که براساس میزان تخلف‌ها تعیین می​شود:

  • حبس از شش ماه تا دو سال
  • جزای نقدی بین دو تا هشت میلیون تومان
  • شلاق از ۳۱ تا ۷۴ ضربه
  • محرومیت از حقوق اجتماعی از شش ماه تا پنج سال
  • انتشار حکم قطعی جریمه های مالیاتی به صورت علنی
  • ممنوعیت از فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی حداکثر تا پنج سال
  • ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی حداکثر تا پنج سال
  • ممنوعیت از صدور بعضی از اسناد تجاری توسط اشخاص حقوقی حداکثر تا پنج سال
  • افرادی که مرتکب انواع تخلف​ها شوند، باید علاوه بر پرداخت اصل مالیات و جریمه معین شده، ضررهای وارده به دولت را نیز متحمل شوند.
  • همچنین افرادی مانند حسابرسان، حسابداران یا کسانی که در تخلف مورد نظر شرکت کنند، مجرم شناخته می​شوند و براساس میزان جرم، مشمول جریمه​های مالیاتی می‌شوند.

هیات حل اختلاف مالیاتی

در قانون پیش​بینی شده ایران،‌ محل ارجاع اختلاف جریمه های مالیاتی و حل​و​فصل آن، هیات حل اختلاف مالیاتی است. اما در ابتدا برای رسیدگی به اعتراض مودیان،‌ آن‌ها باید به سازمان امور مالیاتی مراجعه کنند و با ارائه مدارک خود و در صورت دریافت نکردن جواب قانع کننده، قانون در مرحله بعدی هیات حل اختلاف بدوی را پیشنهاد می​دهد.

اعتراض به رأی سازمان مربوطه و مراجعه برای تشکیل جلسه رسیدگی بدوی، حتما باید با در دست داشتن مستندات و مدارک مستدل باشد تا بخش​های مربوطه را در مورد اشتباه در رأی صادره و تعیین مالیات نادرست، قانع کند.

در غیر این صورت، در همان ابتدای مراجعه به امور مالیاتی، تلاش مودی بی​نتیجه می​ماند و کار به تشکیل جلسه حل اختلاف نمی​کشد.

این قانون برای مواردی است که مودی با دولت در زمینه نحوه اجرای قانون یا جریمه های مالیاتی، دچار مشکل شود و افراد حاضر در این هیات قانونی از سه نفر تشکیل می​شوند.

  • یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی
  • یک نفر قاضی شاغل یا باز نشسته
  • یک نفر نماینده از بین بخش​های: اتاق بازرگانی، سازمان صنایع و معادن کشور، اتاق تعاون، انجمن حسابداران رسمی یا صنوف رسمی کشور

پای​بندی به آرای هیات حل اختلاف بدوی الزامی است؛ اما در صورتی که فرد به حکم این هیات اعتراض داشته باشد،‌ می​تواند حداکثر ظرف مدت ۲۰ روز تقاضای دادگاه تجدید نظر دهد و در این مدت فرد ملزم به پرداخت میزان مالیات مورد نظر خود است.

همچنین قانون​گذار برای مواردی که نقض در اجرای قانون توسط مجری و پایبند نبودن به اجرای صحیح آن وجود داشته باشد، هیات ماده ۲۱۶ و شورای عالی مالیاتی ماده ۲۵۱ را پیش‌بینی کرده است.

یکی از مهم​ترین مراجع رسیدگی به اختلاف‌ها و جریمه های مالیاتی و حتی دیگر اختلاف‌ها در زمینه اجرای نادرست قوانین اداری، دیوان عدالت عالی است.

این بخش به منظور رسیدگی به شکایت‌ها و اعتراض‌ها نسبت به ماموران، کارکنان و نحوه اجرای قوانین، زیر نظر قوه قضاییه تاسیس شده است. نکته مهم این است که جلسه‌های رسیدگی در دیوان عالی کشور به صورت مستقل از امور مالیاتی برگزار می​شود و این نکته مثبتی به حساب می​آید.

بخشودگی جرایم مالیاتی

امروزه دولت کشور سعی دارد تا با بخشودگی جریمه‌های مالیاتی،‌ افراد را به پرداخت مالیات​ها طبق قانون مصوب، تشویق کند. بر این اساس، هر چند وقت یکبار بخش​نامه​های متعددی برای بخشش مجازات مالیات، ابلاغ و اجرایی می​شود.

مودیانی که اقدام به تسویه اصل مبلغ تعیین شده خود کنند، از طرف دولت به عنوان افراد خوش​حساب تلقی شده و علاوه بر بخشش جریمه های مالیاتی، مشمول طرح​های تشویقی می‌شوند. این بخشش​ها در صورتی است که افراد در طول زمان اعلام طرح​های بخشودگی اقدام به پرداخت قانونی مبالغ تعیین شده کنند.

 

اگر از مطالعه این مقاله رضایت داشته اید توصیه می کنیم حتما مقاله رسیدگی و تعیین مالیات را نیز مطالعه نمایید.

درصورت نیاز با شماره های  66913667-021 و 09127926849 در ساعات کاری تماس حاصل فرمایید یا از طریق واتساپ با شماره همراه ذکر شده در تماس باشید.

 

از همراهی و شکیبایی شما سپاسگزاریم

هزینه های قابل قبول مالیاتی

 

در این مقاله شرکت حسابداری و مالیاتی تیوان قصد دارد هزینه های قابل قبول مالیاتی را برای شما عزیزان شرح دهد.

 

همچنین پیشنهاد میکنیم مقاله مشاوره مالیاتی را نیز مطالعه نمایید.

 

در اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم مصوب تیر ۹۴،‌ علاوه بر اضافه یا کم شدن بندهای جریمه​ای یا تشویقی،‌ توجه زیادی به هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی و جاری شرکت​ها یا مؤسسات شده است.

این هزینه‌های مورد بحث که مشمول مالیات نمی​شوند همان مقادیری هستند که صرف رشد یا پیشرفت شرکت مربوطه می​شوند و به عبارت دقیق​تر، صاحب امتیاز شرکت ملزم به متحمل شدن آن است و مواردی چون هزینه تشریفات یا هزینه‌های غیرضروری، جزو موارد قابل قبول مالیاتی به حساب نمی​آیند.

متن صریح قانون مالیات​های وارده بر دارایی​های مستقیم، تعریف جامع و کاملی در این مورد ارائه می​دهد.

  • هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی،‌ هزینه​ هایی هستند که در حدود متعارف و متکی به مدارک مستند باشند و دقیقا به منظور درآمدزایی مؤسسه صرف شوند، همچنین در مورد میزان مبالغ صرف شده، باید به حد نصاب​های قانونی توجه شود.

برای مشخص کردن هزینه های قابل قبول، ماموران سازمان مربوطه مبنای خود را روی قانون مالیات‌های مستقیم و ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ آن قرار می‌دهند. این قانون به تفصیل در ادامه مطلب بیان خواهد شد.

مالیات شرکت ها و مشاغل

بی گمان، هر بنگاه یا شرکت اقتصادی برای کسب درآمد نیازمند صرف هزینه است. این موارد در صورتی که بین عناوین مصوب هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی باشند، برای شرکت بسیار رضایت​​بخش خواهد بود؛ چرا که مشمول معافیت قانونی می​شوند. اما در صورتی که این هزینه​های گفته شده به تأیید ماموران مالیاتی نرسیده و اضافی یا غیرمتعارف تلقی شوند، متأسفانه قانون جوابی برای ارائه ندارد و هزینه‌های ذکر شده در بخش مالیات شرکت ها دسته‌بندی می‌شوند.

در مورد مالیات مشاغل مختلف و کسب​و​کارها باید گفت طبق قانون، کل فروش کالا، خدمات و در‌آمدهای آن پس از کسر معافیت​های مقرر مشمول مالیات می​شوند.

به عبارت دیگر تمامی افرادی که عنوان کسبه، اصناف، صنعت​گر یا دیگر عناوین شغلی را دارند، باید پس از محاسبه هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی، با توجه به میزان درآمد و سود شغلی خود مالیات بپردازند.

درآمدی که مالیات به آن تعلق می​گیرد، با کار کارشناسی و توسط ماموران مالیاتی پس از بررسی​های مختلف براساس مدارک مشخص می​شود و مقدار آن با توجه به درآمد خالص، کم یا زیاد می​شود.

دفاتر قانونی مالیات و تنظیم آن

براساس قانون مالیات‌های مستقیم، تمام صاحبان مشاغل و کسب‌و‌کارها چه به صورت حقوقی و چه به صورت حقیقی، موظف هستند در سال مالی صورت فعالیت‌های خود را تنظیم کرده و برای انجام بررسی، در اختیار سازمان مربوطه قرار دهند. دفاتر مالی به دفاتر روزنامه، کل و مشاغل گفته می‌شود که روند فعالیت‌های مالی هر موسسه یا شرکت در آن‌ها ثبت و نگهداری می‌شود.

تنظیم دقیق این دفاتر قانونی نکته بسیار مهمی در اثبات هزینه های قابل قبول مالیاتی است. در صورت دقت در درج فعالیت‌های مالی و وجود مدارک مستدل، تایید گرفتن برای هزینه‌های مالی آسان خواهد شد. برای بیان اهمیت این دفاتر به عنوان مثال می‌توان گفت، دفتر روزنامه نوعی از دفاتر قانونی است که با درج تاریخ دقیق همه عملیات و فعالیت‌های شرکتی، می‌تواند سند خوبی برای بیان هزینه‌ها باشد.

هزینه های قابل قبول مالیاتی

قانون تصویب شده برای هزینه‌ های قابل قبول

با تصویب قانون مالیات های مستقیم، مصداق هزینه‌ های مالیاتی قابل قبول در ماده​های ۱۴۷ و۱۴۸ بیان شده است.

در صورتی که یک نمونه هزینه‌ای بین موارد قانون مصوب مجلس نباشد اما پرداخت آن براساس مصوبه​ها یا قوانین هیات وزیران باشد، این هزینه قابل قبول تلقی می​شود.

علاوه بر وجود دو مورد مهم در ماده ۱۴۷ که یکی از آن‌ها به حدود متعارف و قابل استناد هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی اشاره دارد و دیگری هزینه قابل قبول را صرفا هزینه کسب درآمد برای شرکت می​داند، موارد مهم دیگری نیز وجود دارند.

نکات مهم وجود حد نصاب​های مقرر برای هزینه​ها، شامل نشدن درآمدهای معاف از مالیات در هزینه​های قابل قبول و الزام وجود پرداخت بانکی برای هزینه​های بالاتر از ۵۰ میلیون ریال است.

ماده ۱۴۸ قانون مالیات های مستقیم، به طور کامل و با جزئیات، هزینه های قابل قبول مالیاتی کشور را ذکر می​کند.

  • قیمت خرید کالا یا قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده
  • هزینه​های استخدام متناسب با خدمت کارکنان براساس مقررات استخدامی مؤسسه که مطابق شش مورد زیر است:
  • الف – حقوق یا مزد اصلی و مزایای مستمر
  • ب – مزایای مستمر نقدی یا غیرنقدی مانند هزینه خواربار، پاداش، عیدی، اضافه کار یا هزینه سفر
  • ج – هزینه​های بهداشتی و درمانی و مبالغ پرداختی برای بیمه درمان، عمر یا سوانح کارکنان
  • د – حقوق بازنشستگی، وظیفه و پایان خدمت همچنین خسارت اخراج یا بازخرید
  • ه – وجوه پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی طبق مقررات، همچنین تا میزان سه درصد پرداختی سالانه پس​انداز کارکنان به این سازمان
  • و – معادل یک ماه آخرین حقوق و دستمزد و مابه‌التفاوت تعدیل حقوق سنوات قبل
  • کرایه محل مؤسسه طبق اسناد رسمی در صورتی که اجاری باشد.
  • اجاره بهای ماشین‌آلات یا تجهیزات در صورتی که اجاری باشند.
  • مخارج سوخت، آب، روشنایی، مخابرات و ارتباطات
  • هزینه های قابل قبول مالیاتی صرف شده برای انواع بیمه‌های عملیات یا دارایی‌های مؤسسه
  • حق امتیاز و عوارضی که برای فعالیت شرکت به شهرداری​ها پرداخت می​شود.
  • هزینه​های تحقیقات، آزمایشی و آموزشی، خرید کتاب و نشریه و لوح فشرده و هزینه بازاریابی و تبلیغات براساس آیین‌نامه‌ سازمان امور مالیاتی
  • هزینه​های مربوط به جبران خسارت وارده در صورت مستند بودن
  • هزینه‌های فرهنگی، ورزشی و رفاهی کارگران که حداکثر به میزان ۱۰ هزار ریال برای هر نفر به وزارت کار و امور اجتماعی پرداخت می​شود.
  • مطالباتی که وصول آن‌ها مشکوک باشد.
  • زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که بعد از بررسی و رسیدگی به دفاتر آن‌ها مشخص شود.
  • هزینه های قابل قبول مالیاتی جزئی ملک که به عهده مستاجر است.
  • هزینه مربوط به نگهداری محل مؤسسه در صورتی که محل شرکت، ملکی و غیر اجاری باشد
  • مخارج حمل و نقل
  • هزینه​های رفت​و​آمد کارکنان، پذیرایی و انبارداری
  • هزینه کارهای انجام شده نظیر حق دلالی، وکالت، مشاوره، هزینه حسابرسی، هزینه تولید نرم​افزار و هزینه​های طراحی و استقرار سیستم​های مورد نیاز
  • سود، کارمزد یا جریمه​های تعلق گرفته به بانک​ها برای انجام عملیات بانکی مؤسسه
  • مبالغ هزینه شده برای لوازم اداری با فاکتور رسمی که عمر آن‌ها یک سال است.
  • مخارج تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات و تجهیزات که تعمیر آن‌ها جزئی باشد.
  • هزینه های قابل قبول مالیاتی اکتشاف معدن که منجر به بهره‌برداری نشده باشد.
  • هزینه حق اشتراک و حق عضویت برای فعالیت‌های مؤسسه
  • مطالباتی که وصول نشده باشند.
  • زیان حاصل از تسعیر ارز
  • ضایعات متداول تولید
  • هزینه​های ذخیره سال جاری که در سال رسیدگی مالیاتی صرف خواهند شد.
  • هزینه​های مقرر سال​های قبل که در سال رسیدگی مالیاتی صرف خواهند شد.
  • هزینه مربوط به خرید کتاب یا سایر کالاهای فرهنگی برای کارکنان یا افراد تحت تکفل آن‌ها براساس میزان مقرر
  • هزینه​های مربوط به خدمات پس از فروش تولیدات

تمامی موارد بیان شده در صورتی توسط ماموران مالیاتی تأیید می​شوند که در آن‌ها ماده ۱۴۷ رعایت شده باشد.

سخن آخر

می​توان گفت در بندهای ماده ۱۴۸ قانون مالیات​های مستقیم، هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی به طور کامل عنوان شده است. اما در صورت نبود بعضی از موارد​، در صورتی که ماموران هزینه​ای را که در قانون نیامده است قابل قبول تشخیص دهند، با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی آن هزینه قابل قبول خواهد بود.

همچنین آن دسته از دارایی​ها یا اموالی که استهلاک​پذیر هستند و با‌گذشت زمان یا سایر عوامل از ارزش آن‌ها کاسته می​شود، جزو موارد قابل قبول تعیین می​شوند. همچنین هزینه تاسیس این نوع دارایی​ها نیز،‌ در صورت استهلاک​پذیر بودن آن‌ها و تشخیص مامور مالیاتی از دسته هزینه‌ های قابل قبول مالیاتی هستند.

 

اگر این مقاله را پسنیدید توصیه میکنیم حتما مقاله اظهارنامه مالیاتی را نیز مطالعه نمایید.

صورت معاملات فصلی

در این مقاله موسسه حسابداری و مالیاتی تیوان قصد دارد شما خوبان را با گزارش معاملات ( خرید و فروش ) فصلی موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم آشنا کند. امید است با انتقادات و پیشنهادات سازنده، ما را در هدف خود که روز به روز بهتر شدن است ، یاری فرمایید.

 

صورت معاملات فصلی چیست ؟

در ماده 169 ق.م.م به صراحت در مورد صورت معاملات فصلی صحبت شده است. مطابق با این قانون تمام شرکت ها و سازمان ها، همچنین همه ی مشاغل موظف به ارسال گزارشات خرید و فروش فصلی تا 45 روز پس از پایان هر فصل به سازمان امور مالیاتی می باشند.

ارسال گزارش خرید و فروش فصلی از طریق سامانه الکترونیکی معاملات فصلی صورت می پذیرد.

در ایران معاملات فصلی یک اصطلاح نسبتاً جدید در بین عموم می باشد زیرا بخصوص برای مشاغل ، اجبار برای ارسال گزارشات فصلی چند سالیست که اعمال می گردد.

 

معاملات فصلی :

به تمامی خرید و فروش هایی که مودی ( چه حقیقی و چه حقوقی ) در یک بازه زمانی مشخص ( یک فصل خورشیدی ) انجام می دهد معاملات فصلی می گویند.

لیست این معاملات باید تا 45 روز پس از پایان هر فصل به سازمان امور مالیاتی تقدیم گردد.

در اینجا یک نکته قابل توجه است که صورت معاملات فصلی خود یک مالیات نیست و فقط جهت شفاف تر شدن معاملات در بازه های زمانی کوتاه است.

عده ای صورت معاملات فصلی را با ارزش افزوده اشتباه می گیرند که این درست نیست چرا که ارزش افزوده خود یک نوع مالیات است و به طور کل مقوله ای جداست.

 

مروری بر سرگذشت صورت معاملات فصلی در ایران :

برای اولین بار در سال 1373 مساله صورت معاملات فصلی در ایران مطرح شد ، در سال 1380 دستورالعمل اجرایی ماده 169 مکرر ق.م.م  به تصویب رسید و الزام آوری این قانون برای اشخاص حقیقی و حقوقی بیشتر گردید.

نهایتا در سال 1391 این قانون اجرایی شد و مودیان ملزم به دریافت و درج کد اقتصادی در صورتحساب (خریدار و فروشنده ) ، همچنین ملزم به ارسال صورت معاملات خود به سازمان امور مالیاتی به صورت فصلی شدند.

این قانون در سال 1394 اصلاحاتی در برخی از بند ها داشت.

 

قانون صورت معاملات فصلی چیست ؟

مطابق ماده 169 ق.م.م ، مودیان مشمول ارائه صورت معاملات فصلی مکلف ‌اند ، جهت همه ی معاملات خود صورتحساب صادر کرده و در آن کد اقتصادی خود و طرف معامله را درج کنند و هر سه ‌ماه فهرست صورتحساب‌های خود، همچنین کلیه صورتحسابهای دریافتی از دیگران را به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.

اشخاص مشمول باید توجه کنند که درج کد اقتصادی طرف معامله در صورتحساب ضروری است و درج نکردن آن تخلف محسوب می گردد . در صورتی ‌که افراد حقیقی طرف معامله کد اقتصادی دریافت ننموده اند ، می‌توان از کد ملی آن‌ها به‌ عنوان کد اقتصادی استفاده نمود . برای اشخاص حقوقی‌ که کد اقتصادی ندارند نیز می‌توان از شناسه ملی آن‌ها استفاده کرد.

لازم به ذکر است دقت در امر ارسال لیست خرید و فروش فصلی از اهمیت بالایی برخوردار است که می توان با برونسپاری این امور به موسسه حسابداری ضمن اینکه هزینه بسیار ناچیزی در بر خواهد داشت از کیفیت و دقت هم مطمئن بود.

 

تاریخ ارسال صورت معاملات فصلی :

  • اگر در تاریخ مشخص شده جهت ارسال صورت معاملات فصلی کد اقتصادی آماده نشد مودیان چه کنند؟

اگر مودی درخواست کد اقتصادی کرده باشد اما تا زمان مشخص شده جهت ارسال مدارک کد اقتصادی آماده نگردد ، از او رفع مسئولیت نکرده و باید مدارک را با  کد ملی در مهلت تعیین شده ارسال کند.

  • آیا ممکن است صورت معاملات فصلی و صورت مالی پایان سال شرکت را همزمان ارسال کرد؟

ارسال هر کدام از موارد مذکور ، رفع مسئولیت برای ارسال دیگری نیست و مودیان باید هر یک از موارد را در مهلت مقرر و جداگانه  به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.

  • قانون ، برای ارسال گزارشات خرید و فروش فصلی از چه اشخاصی نام برده است؟

تمامی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که حسب اعلام سازمان امور مالیاتی کشور موظف به ثبت نام در نظام مالیاتی می شوند.

به عبارت دیگر کلیه ی اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی ( گروه اول ، دوم و سوم ) مکلف اند صورت معاملات فصلی خود را به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه نمایند.

صورت معاملات فصلی

معافیت های مربوط به معاملات فصلی :

با وجود تمام قوانینی که برای ارسال صورت معاملات فصلی گفته شد ، برخی معافیت‌ ها نیز در این قانون در نظر گرفته شده است. در بعضی موارد نیازی به درج شماره اقتصادی طرف معامله در صورتحساب نیست.

1-معافیت درج شماره اقتصادی :

  • فروش کالا و خدمات به مصرف ‌کننده نهایی
  • معامله با مشمولین ماده 81 ( شاغلین حوزه‌ کشاورزی ، دام‌ پروری ، دامداری ، پرورش ماهی و زنبورعسل و …)
  • معامله با اشخاص حقیقی با مبلغ تا 5 درصد حد نصاب ( معاملات کوچک موضوع قانون برگزاری مناقصات ) ( این مبلغ در سال 98، یک‌ میلیون وششصد و چهل هزار تومان )
  • خرید از فروشندگانی که ملزم به ثبت ‌نام در نظام مالیاتی نیستند (ارگان‌ ها و نهاد های دولتی و …)

در بعضی از معاملات نیز ، مودیان ملزم به ارسال صورتحساب نیستند.

 

2-معافیت های ارسال صورتحساب :

  • خرید و فروش ، سود و کارمزد اوراق بهادار
  • خرید و فروش سهام الشرکه و حق تقدم سهام
  • سود و کارمزد جریمه‌ های بانکی ، صندوق تعاون ، صندوق‌ های حمایت از توسعه بخش کشاورزی ، مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز و صندوق‌های قرض‌ الحسنه
  • حق عضویت اعضا مجامع حرفه ای ، احزاب و انجمن ‌ها و تشکل‌ های غیردولتی دارای مجوز از مراجع ذیصلاح
  • کمک‌ ها و هدایای بلاعوض
  • مبالغی که تحت عنوان جریمه یا خسارت ، انواع عوارض و مالیات ( به‌ استثناء مالیات و عوارض قانون مالیات بر ارزش افزوده ) حق ثبت ، حق تمبر، حقوق گمرکی و موارد مشابه به دستگاه‌های اجرایی پرداخت می گردد.
  • وجوه پرداختی بابت حق نگهداری ( شارژ ) ساختمان محل فعالیت

 

مهلت ارسال صورت معاملات فصلی :

صورت معاملات فصلی ( گزارش خرید و فروش فصلی ) در دوره های 3 ماهه ( هرفصل شمسی ) باید به سازمان امور مالیاتی ارسال گردد.

مودیان تا 45 روز پس از پایان هر فصل فرصت دارند نسبت به ارسال صورت معاملات فصلی اقدام نمایند.

به عنوان مثال اگر می خواهید گزارشات خرید و فروش فصلی برای فصل پاییز را ارسال کنید تا 15 بهمن ماه همان سال فرصت برای انجام این مهم دارید.

گاهی بر حسب ضرورت وزیر امور اقتصاد و دارایی می تواند مهلت 45 روزه ارسال صورت معاملات فصلی پس از پایان هر فصل را تمدید و یا نحوه ارائه آن را تغییر دهد.

 

جرائم تخلف در گزارش معاملات فصلی چیست ؟

  • در صورت عدم ارائه صورتحساب ، عدم درج شماره اقتصادی خود و یا طرف معامله در صورتحساب ، استفاده از شماره اقتصادی دیگران ، ویا استفاده از شماره اقتصادی خود در صورتحساب دیگران جریمه ای معادل 2درصد مبلغ مورد معامله به مودی تعلق می گیرد.
  • در صورت عدم ارسال صورت معاملات فصلی به روش های تعیین شده ، مبلغی معادل 1درصد مبلغ معاملات لیست اعلام نشده برای مودی در نظر گرفته می شود.

طبق ماده 169 ق.م.م ارسال صورت معاملات فصلی فقط به صورت الکترونیکی بوده و دریافت این لیست به صورت دستی توسط سازمان امور مالیاتی غیر ممکن خواهد بود.

 

اهمیت ارسال صحیح لیست معاملات فصلی :

در پایان باید بگوییم تهیه و ارسال صورت معاملات فصلی یا همان گزارشات خرید و فروش فصلی دارای نکات و ظرافت هاییست که در نهایت در اظهارنامه و میزان مالیات پرداختی شما بسیار موثر خواهد بود و همه ما میدانیم که میزان مالیات پرداختی چه نقشی در ایجاد فشار بر یک واحد اقتصادی دارد، دقیقا همینجاست که اهمیت گزارش معاملات فصلی مشخص می گردد.

طبیعتا با چنین اهمیتی ارسال این لیست باید با مهارت ، تخصص و تجربه کافی انجام گیرد که همانطور که از استاندارد های حسابداری، آگاهی کافی را داراست بر قوانین و مقررات مالیاتی نیز تسلط کافی داشته باشد.

موسسه حسابداری و مالیاتی تیوان با سال ها تجربه در این امر آماده همکاری با تمام کسب و کارها در ارسال صورت معاملات فصلی و …. به سازمان امور مالیاتی می باشد.

 

اگر مطالعه این مقاله برای شما مفید واقع شده است پیشنهاد می گردد مقاله تحریر دفاتر قانونی را نیز مطالعه بفرمایید.

 

درصورت نیاز با شماره های  66913667-021 و 09127926849 در ساعات کاری تماس حاصل فرمایید یا از طریق واتساپ با شماره همراه ذکر شده در تماس باشید.

 

از همراهی و شکیبایی شما سپاسگزاریم

ارتباط با کارشناس تیوان